Ynne ka sngi ka JNC kam chibynta ka Save Jaiñtia Mission 2024 yong ka, da e kti ko da ka dorkhat cha u Rikman Momin, President ka BJP Meghalaya, yow dawa na oo wow tuklar smat u neibynta u chna wei pynkrehkaam ya ka aiñ wa kyrpang katæ ka “Small Scale Scientific Coal Mining Policy” katkam i man i long wa kyrpang ka jylla.
Kani ka dorkhat wan ko hadien wa u Montri Rangbah ka jylla, u Conrad Sangma da ong u wa da pyndong ya i kitkhlieh wow pynbait ya ki mat Policy tih mooyong cha ka sorkar pyrdi. Hajrong ini, ka JNC da lai ko wow yachem wa ka BJP kawa yahkhmat ya ka sorkar pyrdi wow chimkhia ya ka Policy kawa rai hajrong ini i kaam iwa jhan iwa ktah ya ki hajar ngut kiwa chaniah nei khih mooyong haka thaaiñ Jaiñtia Hills.
Ka JNC da kyrpaad kyrpang ko ya ka BJP Meghalaya wow phah ya kani ka dorkhat ka seiñ cha ka Ministry of Mines wa Ministry of Coal ka sorkar pyrdi neibynta wow pyrkhat jhan wow chimkhia ya ka Policy wa emkaam.
Ka JNC da pynsñiaw biang ko ya i dawa wow pyndam ya ka SOP wa emkaam wow yoh hadooh 100 Hectare wow yoh tih mooyong katkam ka aiñ MMDR 1957. Ka seiñ da wah ko leh ya ka Policy wow tipmit ya ki thaw khian yong ki paidbah kawa ye ki u tih mooyong katkam ka aiñ.
Kawi ka mat wa kongsan yong kani ka dorkhat toh i emkaam wa jhan ya i leh sorjamin (Geological Ground Survey) ya ki thaw wa em u mooyong. Ka JNC da pynksan ko wa ki loom yong ka Jaiñtia em ki hei long i man wa kyrpang bha haka liang ka khyndaw, wa kynthup ya ki paar mooyong kiwa khian kiwa em du 1-4 phut, i rukom man wym lai bait lai ryntih, ki thaw leh kiwa kylleiñ wa em mooyong.
Neitæ u tih mooyong deiwa leh da ka Open Cast Mining toh ka wym yahaap ha ki loom yong i najrong wa daw pynsihdur leh ya ka mariang. Kamtæ, i tooh bniah katkam i stat Science næ ka juk wa katni toh kawa emkaam bha khnang wow tip bniah yei rukom tih ya u mooyong ha i rukom wa bha wa chngaaiñ, wa kiwa yatoh leh waka mariang katkam ka thaaiñ khnang wow pynsuk ya ki tre thaw kiwa khian wa dai.
Ka JNC kyrchaan ko ya yei tih mooyong da ka Scientific Mining kawa em ya i kitkhlieh ya ka mariang, wa kawa kynthup ya ka imlang sahlang kawa yada ya waroh ar ka mariang wei i hok kamai yong ki tre thaw ki tre muluk.
Neiliang u Rikman Momin da ong u wa kani ka mat wa wanrah ka JNC toh kawa kongsan bha, wei daw pyntikna u leh wow chimkhia deiwa rah ya ka deiwa puræ ki Legal Expert yong ka BJP Meghalaya. Da pynsñiaw chooh chooh u wa daw booddien wa ka sorkar pyrdi, wei da ong u leh wa daw pynman da ka yalang waka seiñ yow pyrkhat bniah ya kani ka kaam.
Ka JNC da pynsñiaw ko yei kyrmen wa hapoh i yahkhmat ka BJP Meghalaya, ka sorkar pyrdi daw chimkhia ko ya kani ka mat kawa kongsan wei u sdang leh ki laad kiwa emkaam wow chna ya ki Policy kiwa emkaam yong ka jylla.
Discussion about this post