I kjut Cancer ha Meghalaya toh iwa da chim ya kiwa boon tylli ki mynsien, kamtæ kam chibynta wow yada wei wow pynsñiawthooh paidbah, neiliang ka State Cancer Society of Meghalaya da pynman ko da ka Walkathon hajrong ka phang wa ong “From Hills to Hope – Walking for a Cancer -Free Meghalaya” heiwa da lai kjat nadooh na madanbol ka Kiang Nangbah Government College hadooh ha thaw pynyieñ kari wa em ha Iawmusiang, Jowai.
Heini da pynman leh ya ka yalang deiwa emlang u Montri ka chnat i chait i khiah, u Wailiadmiki Shylla kam u kongsan heiwa da ong u wa ki thaw sumaar sorkar toh kiwa ye u leh ya ka Screening yow chem smat ya kiwa yoh kjut Cancer.
Da ong u leh wa ki tiar ki tar wa emkaam yow leh ya ka Screening toh kiwa da em ha kiwa boon ki PHC wa CHC deilang ki Hospital sorkar, kamtæ da pynchlur u ya ki paidbah wow wan ki chakhmat neibhah lada chem smat yei kjut Cancer daw pynman yei sumaar iwa jop.
Da pynkynmoo u leh yei emkaam wow chim yei tika HPV Vaccine yow yada na ka Cervical Cancer ha ki kynthai kiwa em 12-14 snem wei ini i tika toh iwa da e mynkna ha ki thaw sumaar ka sorkar.
Chooh chooh da khana u wa i sumaar ya kiwa yoh Cancer toh kiwa da yarap su leh hapoh ka MHIS Scheme hadooh Rs.5 lak wei hapoh won ka Chief Minister’s CM Care scheme, da e yarap sa Rs. 2 lak, kamtæ da pynchlur u ya ki bru wow lai mih ki cha ka yung krehkaam ka MHIS yow yoh yarap.
Hawa e yei pynsñiaw paidbah, neiliang u Dr. JCA Lamin, Oncologist Shillong Medical College Civil Hospital, da khana u wa ka jylla da pteiñ ko wow yoo chiboon kiwa yoh Cancer ha i bynta u rdang namo u Oesophageal (Food Pipe) wei bood sa i Mouth Cancer iwa jia neidaw wa dih sikret wei baam duma, i baam kwai, i dih kiad, i rukom im dei wym em miat, i wym em pynkhih yei doh i pran, i jakhlia ka chnong ka thaw wa kiwa yoh HPV man ki kam ki daw wa jia ini.
Da khana u leh wa 70-80% i Cancer toh iwa ye wow yada wei da emkaam wow chem smat ki wei ki dak ki chin toh lada rkhoh syndet, i wym bha ki kha, i kyoh wa neh slem, i chitom wow ngooid wei em kiwa ad hei sniehdoh.
Ha kani ka sngi da yoh leh yei klam na u Embok Laloo uwa da khana yei lai luti u yow yaleh pyrchah yei kjut Cancer hadooh wa jop wei poi u chei chait. Heiwa oo leh ong u wa deiwa chem smat yei kjut, i yoh sumaar heipor wa biang, i dih tista yei dawai, i kyrchaan kiwa ha-yung ha-sem wa ki Doctor dapoi chei chait biang u.
Da yoh leh ha kani ka sngi ya ka yalehke wow pynsñiawthooh chaphang i Cancer iwa da leh da ki Chiiung.
Da pynman leh ya ka Free Cancer Screening ha kani ka thaw yow yarap u chem ya kiwa yoh Cancer.











Discussion about this post