Ka Jaiñtia National Council (JNC) Central Executive Committee ha ka kyrwoh neibynta ki paidbah Jaiñtia waroh kawi yong ka jylla, phah ko ya kani ka Wyrta wow pynbna deiwa khor yei klam khlem pyrkhat, khlem kitkhlieh, wei klam Politics iwa da leh da u Ardent Basaiawmoit, u heh ka VPP hawa klam u hajrong ka Reservation Policy wei khlem akor u wow pynemkaam du ya i kyntien “Khasi” deiwa yoo ka pyrthai, deiwa khlem sarom u pyndooh noh yei pyrtuid Jaiñtia naka Reservation Policy hi kawa thmu wow yada wow chakri ya i.
I ka JNC e i yei kyrchaan wa pura ya u Symbood Montri Rangbah, u Sniawbhalang Dhar kamjooh ya u Wailadmiki Shylla kiwa da yieñ chlur wow kyntait chisiendon yei klam u Ardent, deiwa pynskem wa i ki Jaiñtia toh kiwa da tipmit hi haka Reservation Policy wa ha i synchaar khadar ymtoh kamwa kwah samen u Ardent.
I kwah i wow kylli kiyi wa e bor ya me wow pyndooh ya i Ardent?
Ki paidbah Jaiñtia kiwa man ki khon Ynñiawtrep Ynñiawwasa ymtoh ki Sub-Tribe. I ym man i kam kitæ wow kynmoo du hawa emkaam yei Vote wei mylliñ noh hawa thoh ya ki Policy.
Ardent i kylli i ya me, “Heiwon da pynbna paidbah katkam ka aiñ wa ya kani ka jaitbru toh u khut du ki “Khasi” wei wow ieh noh ya ki Jaiñtia? Ong heiwon da pynmih tang kawi ka kot lane hei kyndon riti synchaar, kawi leh ka Record kawa pynsakhiat?
Ka riti synchaar ka ri India, hapoh ka thup Schedule Tribes neibynta ka jylla, da tipmit ya ki Khasi wa Jaiñtia kam ki jaitbru wa kyrpang wei ini ymtoh wa ong i, kani toh ka aiñ yong ka ri.
Ka History kawa jied me wow kyntait toh ka History ka wym suki.
Ardent ong mi wa ka Jaiñtia wym em ko. To u pynkynmoo i ya me wa ya ka pyrthai hi waroh kawi kiyi i.
Ka Hima Jaiñtia toh kawi na ki hima kawa da rim bha, kawa embor wei kawa da booh hei thoh ha ka History yong ka Northeast India. Da seiñ yaka nadooh u snem 600 AD. Man ko leh ka Hima kawa synchaar kawa laitlooid nadooh Jaiñtia chadooh chiliang madan ka wah Surma, cha i thaw kiwa em kattæ ka Sylhet, Bangladesh, ka hima kawa heh kawa embor hadooh kattæ kattæ kawa da synchaar ha kiwa boon ki bynta ka thaiñ mihsngi hadooh palat chi hajar snem. Kani ymtoh de ka chnong, ne ka thaaiñ khian, kani toh ka Hima.
Heipor wa seiñ ya ka jylla Meghalaya ha u snem 1972, ka sorkar India da tipmit ko yei man kyrpang yong i deiwa seiñ ya ka Jaiñtia Hills kamjooh ya ka JHADC, kamtæ i tipmit em ko, i pyrtuid em ko. Uyi won oo wow tuklar?
Kamtæ ong i ya u Ardent, ka History ym em da pyndooh ko ya i, ka riti synchaar ym em pyndooh ko, ka sorkar India ym em, tæ me uyi oo?
“Pynyatylli” nadooh ynnu yapra i?
Ong u Ardent wa kwah u pynyatylli ya i, i jubab i kamni deiwa che, “Ym emkaam wow pynyatylli mi i, neibhah i wym jooh yapra i”.
I ki Khasi Jaiñtia kamwa jooh man i, kiwa da kdoh da songlang ya i kam ki khon ka Ynñiawtrep Ynñiawwasa nadooh ki por warim ki pa tymmen yong i, i yatylli yong i ymtoh u pynman Politics mi ki.
Lada em i yapiah yapra, toh ki Politician kiwa pynemkaam yei pyrtuid jaitbru du wow myntoi samen.
I pynpra paaid toh i im Politics yong me deiwa kam kam uwa pynbait tangwa da man kam uwa mihkhmat wow pynbiej.
I toh ki Ynñiawtrep, ham pyndoooh burom yei yatylli yong i, ham pynman ya i du kam ki tiar wow pynemkaam ha ki yalehke Politics.
Ham pynemkaam yei pyrtuid jaitbru du neibynta i myntoi Politics yong me.
Da chynna hi wa u Ardent nood u wow thmu wot wow pyndam ya ka JHADC heipor wow wan. Tangwa i wym e laad i.
I khut i ya waroh ki dkhot ka yung dorbar chna aiñ wow yieñ haka liang kawa ka History em ko kamwa leh u Sniawbhalang Dhar wei wow pyntikna leh wa i pyrtuid Jaiñtia ymtoh u pynman kaam Politics ka.
Ka kyrwoh na u Wanshwa Suting, General Secretary JNC CEC.






Discussion about this post