Ka Jaiñtia National Council (JNC) Central Executive Committee lyngba u President yong ka da ong wa hadien wa ka seiñ dadep ko u e dei thoh cha ki chnat sorkar waphær waphær hajrong i pynbna ka MSPCB wow pynman ya ka Public Hearing ka Shree Cement heiwa da kdaw leh ya ki mat kiwa ka EIA kani ka karkhana ym yahap ki wa ka Meghalaya.
Nyngkong ka seiñ da kdaw ko wa kani ka EIA toh yong ka Gujarat, ymtoh yong ka Meghalaya. Heiwa ha ka sla 1 yong ka Draft EIA Report, da thoh “Ya ka Application neibynta ka Project wa tyrwa da bichaar ha ka yalang yong ka SEAC Gujarat, da kawa pynchong yurim hei e yumut wei pynyoo wa da leh da u tre ka Project toh ha SEAC Gujarat wa SEIAA Gujarat kiwa da pynmih ya ka ToR neibynta u puræ ya ka EIA”.
Ka JNC da kylli ko ryngkat i thoh wa pura kammon ka SEIAA Meghalaya ye ko wow pdiang wei pynkrehkaam ya ka kot EIA kawa thoh che cha kawi ka bor synchaar yong ka Gujarat? Nadooh ynnu ka sorkar Meghalaya da pynman Public Hearing ko neibynta ka Gujarat? Kani ymtoh wa kynnoh tangwa da thoh che hi ha ka EIA ka Shree Cement.
Da ong wa ya ka Plan yada yong ka par moochuni da chna hajrong ka aiñ wa yap. Ka EIA da pynbna ko wa ya i thaw yong ka Project da haap hapoh ka Seismic Zone VI deiwa pynemkaam ya ka Indian Standard, tangwa yeini ka Bureau of Indian Standards (BIS) da pyndam noh ko deiwa pynbna lyngba ka Gazette of India haka 3 tarik u March 2026 heiwa ka Seismic Zone VI da sangeh krehkaam ko ha katai ka tarik, tangwa ka Shree Cement da e ko ya ka EIA ha ka 7 tarik u April, 35 sngi hadien wa da pyndam ya ka Seismic Zone VI.
Ka JNC da kylli ko kammon ye ka karkhana wow e yei bichaar paidbah heiwa ka Disaster Management Plan (DMP) wow yada ya ki bru, ki thaw da thoh haka aiñ wa dadep pyndam ka sorkar.
Chooh chooh da ong ko wa ka JHADC ym em ko ha waroh ka EIA. Ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council kawa ksoh yei bor synchaar yong ka Riti Synchaar hajrong i khyndaw u chyiap wa ki mar poh-khyndaw ha kani ka District hapoh ka 6th Schedule yong ka riti synchaar ka ri India. Katwa yei pyrtuid yong ka ym chynna ha kawon kawon ka sla (Page) yong ka EIA, ka Buffer Zone yong kani ka par moochuni toh 98.79% wa sah ki Schedule Tribe katkam ka EIA yong ki hi, tangwa khlem em iwi leh i mynjur na ka JHADC.
Ka JNC da kylli ko leh kammon ka JHADC suki hi-eh ko? I suki yong ka da pynyoo wa da ieh noh ko yei hok riti synchaar yong kawi pa kawi ka manyung ha Elaka Nongkhlieh.
“Da yoo i leh wa ka sorkar Meghalaya dang ini da pyndam noh ko ya ka Project Lumpongdeng na ka Taj Resort deiwa yakhih ki paidbah,” da ong ka seiñ deiwa kylli na ka jooh ka sorkar, ki paidbah ka East Jaiñtia dang duna hok ki mo wow yoh ya ka jooh ka burom? Yi eh ko wow pyndam ya kani ka jooh ka karkhana?
Da ong ko wa lada ka sorkar ye ko wow pyndooh ya kawi ka Project Taj Resort neibynta ka thaaiñ kawa pynsñiaw yei sñiawkhia, tæ ye u leh ya kani ka Project ha East Jaiñtia i jooh, ymtoh u ieh beiñ.
Ka JNC da pynsñiaw ko leh yei sñiawsih wa khroo nadooh wa wan ka Shree Cement da tympiah tympra ko ya ki paidbah ka thaaiñ khamtam ya kiwa chong chnong ka Elaka Nongkhlieh, kiwa rep kiwa yieñ wow yada yei khyndaw u chyiap heiwa ym em wa ap ya ki.
Da kdaw ko leh wa ha ka Public Hearing yong u 2025 yong ka jooh ka karkhana wa da yoo yei chah khang ki paidbah khamtam na Daistong ym yoh ki tang u poi hei thaw wa pynman ya ka, da khanglaad ya ki da kitæ ki bru wa yoh myntoi na ka, deiwa pynemkaam leh ya ki Gunda ki Mafia yong ka.
Ka seiñ da ong ko leh wa da yoo leh yei rukom pyrchang kani ka karkhana wow pynyakhlaad ya ki chnong ki thaw, ki bru yong ka thaaiñ heiwa lyngba kiwa kitkaam chnong da pyrchang ko wow khanglaad ya kiwa kreh monsñiawbha, ki seiñbhalang wow krehkaam ki hapoh Elaka, wei ini hi i daw wanrah ko yei maa wa khroo hadien habood ya ki bru yong i.
Ka JNC da kdaw ko wa ha ka sngi kynmoo warom ya u Woh Kiang Nangbah ha ka 30 tarik u December 2025, ka seiñ da ong ko wei da kular ko wow yieñ tylli wa ka jaitbru, katæ ka kular da yieñ skem ko hadooh katni wei wym e laad ko ya kini ki bru wa na baar wow yooh beiñ ya i hok yong i.
Ka JNC booh ko leh yei maham joor wa lada ka sorkar ym jubab ko deiwa tikna hajrong i thoh pyrchah ya katai ka EIA ka Shree Cement hapoh kani ka 15 tarik u May, ka JNC seiñbei daw pynjoor ko yei yakhih wei u toor leh cha Secretariat, chirup wa ka Sur U Paidbah East Jaiñtia.
Heijooh i por da ong ko wa ka ymtoh ka seiñ kawa kut tang hei thoh chithi hi-eh, wei man ko ka sur yong ka jaitbru nadooh neibynta u chyiap, ka um, ki khloo, wa ka hok yong ka riti synchaar yong i. “Ka Public Hearing u man ko ha ka 22 May, to u pait i ka yi ka sorkar u leh ko.”
“Wym chong kli kti katwa ki Company kawa na baar u chim ki yei hok, i thaw yong i. Da seiñ ya ka JNC wow man ko ka sur yong ki bru yong i, wei kamtæ hi i u man i,” pynkut u President ka JNC.
Discussion about this post