Ka KSU East Jaiñtia Hills District Unit da pynsñiaw ko yei diaw yeiwa klam u Symbood Montri Rangbah ka jylla, u Prestone Tynsong uwa da ong wa ki aiñ wa yatoh wa u mooyong toh ki yong ka sorkar pyrdi wei ym ye wow pynkylla du deiwa phah kot phah chithi.
Ka seiñ da ong ko wa ini pynyoo ko wa ka sorkar ym em ngiat ko deiwa eh wei da sait kti noh ko khlem da pyrkhat leh ya ki ar tylli ki mynsien kiwa da dooh kiwa da yakhih heipor wa chah khang ha u snem 2014 neidaw wa da dooh noh yei kamai ja-kpoh na u mooyong heiwa ka sorkar leh da yoh dan ko na uni u marpohkhyndaw da ki phaw phaw snem heiwa kani ka “Rat Hole Mining” man ko ka “Traditional Mining”.
Da ong leh wa nei khih mooyong da pynku ko ya waroh wei ka District leh da phooh da phieñ ko deiwa yoh myntoi nadoh ki dukan khian, ki dukan dai kwai dong wei ki bei ki pa leh chlur ki wow phah skur ya ki khon yong ki neibhah wa biang ka khih ka khan.
Tangwa syndet syndet kamwa yooh tdong pseiñ ka National Green Tribunal (NGT) da khang ko sbak yei tih wei chalan mooyong nadooh u snem 2014 neiwa ujor ka All Dima Hasao Students Union deiwa kam wa i tih mooyong da pynjakhlia ko ya ka Wah Kupli.
Kattu da lai 12 snem ka sorkar ym ye ko wow leh iyi iyi leh tangwa da wanrah da ka Large Scale Scientific Coal Mining kawa du ya kitu kiwa em thaw 100 Hectare kiwa ye wow yaleh yow tih mooyong.
Ka seiñ da e nongmuna ko wa ha Nagaland ye ko wow tipmit da ka aiñ yeini i tih mooyong wa ki leh leh ki da ka Rat-Hole Mining wei da ye u pynkrehkaam wot hadien wa em ki hukum wa pynmih ka NGT.
Tangwa ha Meghalaya hadien 12 snem leh ym em leh iyi iyi neibhah ka Small Scale Mining ymtoh kawa eh wei ym ngait leh wa sorkar ym ye ko wow chna neibhah lada em ka mon toh kawa suk wei lada ym leh pynyoo wa em iyi iyi cha kylla neibhah da em boon ki pynbaad wa em i khayi mooyong sop sop da ki heh wa kiwa emyatoh wa ki heh ki haaiñ.
Kamtæ ka seiñ da ong ko wa da toh por wow khut ko da ka Dorbar Kyrpang (Special Session) yow wanrah ya ka Resolution yow phah cha ka sorkar pyrdi yow pynlait ya ka aiñ MMDR Act na ka jylla næ deiwa pynstiñ ya kani ka aiñ deiwa yasaaid wa ka sorkar pyrdi wow chna ki kyndon yow tih wei wow chna leh da ka Expert Committee kawa em ki bru wa chemphang yow paan buit leh na kylleiñ ka jylla heiyatoh wa kani ka aiñ yow pyndooh noh yei kyntien Rat-Hole Mining wei wow pynemkaam noh da ka kyntien Traditional Mining deiwa em ki maham yow yada ya ka rymaw.






Discussion about this post